TaxAZHộ kinh doanh
Hộ kinh doanh nộp thuế theo tỷ lệ hay theo thu nhập ?
Đăng 14/11/2026 · Soát nghiệp vụ : Tùng (SoftAZ)
Từ năm 2026 hộ kinh doanh không còn thuế khoán ; hộ tự khai theo doanh thu thực tế. Thuế GTGT tính một cách, còn thuế TNCN có hai cách và với nhiều hộ đây là lựa chọn ảnh hưởng tới số thuế phải nộp.
Doanh thu nào, cách tính nào
| Doanh thu năm | Thuế GTGT | Thuế TNCN |
|---|---|---|
| đến mức không chịu thuế (1 tỷ đồng) | không chịu thuế | không phải nộp ; vẫn thông báo doanh thu năm |
| trên mức đến 3 tỷ đồng | tỷ lệ % × doanh thu | hộ chọn : tỷ lệ % × phần doanh thu vượt mức, hoặc 15 % × (doanh thu − chi phí) |
| trên 3 tỷ đến 50 tỷ đồng | tỷ lệ % × doanh thu | 17 % × (doanh thu − chi phí) |
| trên 50 tỷ đồng | tỷ lệ % × doanh thu | 20 % × (doanh thu − chi phí) |
Tỷ lệ % theo nhóm ngành :
| Nhóm ngành | GTGT | TNCN |
|---|---|---|
| Phân phối, cung cấp hàng hoá | 1 % | 0,5 % |
| Dịch vụ, xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu | 5 % | 2 % |
| Cho thuê tài sản, đại lý bảo hiểm, xổ số, bán hàng đa cấp ; nội dung thông tin số | 5 % ¹ | 5 % |
| Sản xuất, vận tải, dịch vụ gắn với hàng hoá, xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu | 3 % | 1,5 % |
| Hoạt động kinh doanh khác | 2 % | 1 % |
¹ Hoa hồng đại lý bán đúng giá vé xổ số và đại lý bán bảo hiểm không phải tính thuế GTGT ; hoa hồng đại lý bán hàng đa cấp không thuộc trường hợp này nên vẫn tính thuế GTGT trên tiền hoa hồng (trừ hàng hoá thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT). Thuế TNCN 5 % áp dụng cho cả cho thuê tài sản, ba loại đại lý và nội dung thông tin số.
Ví dụ : cùng doanh thu, hai mức lợi nhuận
Một tiệm sửa xe (nhóm dịch vụ) có doanh thu năm 2.400.000.000 đồng (số liệu giả lập). Thuế GTGT ở cả hai cách là 2.400.000.000 × 5 % = 120.000.000 đồng, chưa tính mức giảm đang áp dụng đến hết 31/12/2026 — xem giảm thuế GTGT.
| Chi phí hợp lý cả năm | TNCN theo tỷ lệ | TNCN theo thu nhập | Cách nhẹ hơn |
|---|---|---|---|
| 2.000.000.000 | (2.400.000.000 − 1.000.000.000) × 2 % = 28.000.000 | 400.000.000 × 15 % = 60.000.000 | theo tỷ lệ |
| 2.300.000.000 | 28.000.000 | 100.000.000 × 15 % = 15.000.000 | theo thu nhập |
Với tiệm này, hai cách bằng nhau khi lợi nhuận khoảng 187.000.000 đồng, tức gần 7,8 % doanh thu. Lãi mỏng hơn mức đó thì tính theo thu nhập nhẹ hơn.
Đã chọn thì giữ bao lâu
- Hộ tính thuế TNCN theo thu nhập — tự chọn khi doanh thu trên 1 tỷ đến 3 tỷ đồng, hoặc bắt buộc khi trên 3 tỷ đồng — phải giữ cách này 02 năm liên tục kể từ năm đầu tiên áp dụng.
- Hộ đang tính theo tỷ lệ mà hết năm xác định doanh thu thực tế trên 3 tỷ đồng thì từ năm tiếp theo phải chuyển sang tính theo thu nhập.
Chọn cách nào thì ghi sổ ấy
- Theo tỷ lệ : chỉ cần sổ doanh thu S2a-HKD.
- Theo thu nhập : bốn sổ S2b – S2e-HKD — doanh thu ; chi tiết doanh thu, chi phí ; vật liệu, hàng hoá ; tiền — và phải có hoá đơn, chứng từ cho chi phí.
Chi phí không có chứng từ thì không được trừ, nên trước khi chọn cách theo thu nhập hộ cần chắc mình lấy được hoá đơn đầu vào.
Căn cứ
- Mức doanh thu không phải nộp thuế TNCN, không chịu thuế GTGT của hộ do Chính phủ quy định — Luật 09/2026/QH16 Điều 1 (sửa khoản 1 Điều 7 Luật Thuế thu nhập cá nhân) và Điều 2 (sửa khoản 25 Điều 5 Luật Thuế giá trị gia tăng), hiệu lực từ 01/01/2026 ; mức 1 tỷ đồng — Nghị định 141/2026/NĐ-CP Điều 1 khoản 1 (thay «500 triệu đồng» bằng «01 tỷ đồng» trong Nghị định 68/2026/NĐ-CP), hiệu lực từ 01/01/2026.
- Tỷ lệ thuế TNCN theo nhóm ngành và thuế suất 15 – 17 – 20 % — Luật Thuế thu nhập cá nhân 109/2025/QH15 Điều 7.
- Tỷ lệ thuế GTGT — Luật Thuế giá trị gia tăng 48/2024/QH15 Điều 12 khoản 2 điểm b ; Luật 149/2025/QH15 chỉ bãi bỏ khoản 3 Điều 12 (khoán thuế), không đổi tỷ lệ. Hoa hồng đại lý không phải tính thuế GTGT — Nghị định 181/2025/NĐ-CP Điều 9 khoản 1 điểm a.
- Giữ cách tính theo thu nhập 02 năm ; vượt 3 tỷ đồng chuyển từ năm tiếp theo — Nghị định 68/2026/NĐ-CP Điều 4 khoản 5 điểm d.
Đối chiếu nguyên văn ngày 13/11 và 14/11/2026.
Làm trên TaxAZ
Mức doanh thu không chịu thuế và tỷ lệ theo ngành là tham số theo ngày hiệu lực trong bộ sổ ; TaxAZ trừ mức cho nhóm có tỷ lệ TNCN cao trước và lập đúng bộ sổ của cách đã chọn. Xem giải pháp cho hộ kinh doanh.
Các bước trên TaxAZ
«Bộ sổ» › «Mở bộ sổ» : chọn chế độ TT 152/2025 và cách nộp thuế TNCN của hộ.
Khai nhóm ngành, tỷ lệ GTGT, TNCN và mức doanh thu không chịu thuế theo ngày hiệu lực.
Ghi doanh thu, chi phí hằng ngày ; TaxAZ lập S2a-HKD hoặc S2b – S2e-HKD theo cách đã chọn.
«Tờ khai thuế» : lập 01/CNKD theo quý, đối chiếu số thuế với sổ.
Câu hỏi thường gặp
Hộ có doanh thu dưới mức không chịu thuế có phải làm gì không ?
Có. Hộ vẫn ghi sổ S1a-HKD và thông báo doanh thu năm cho cơ quan thuế, dù không phải nộp thuế GTGT, thuế TNCN.
Thuế GTGT của hộ có phụ thuộc cách tính thuế TNCN không ?
Không. Thuế GTGT của hộ tính theo tỷ lệ % trên doanh thu ở cả hai cách tính thuế TNCN.
Hộ có hai ngành thì mức doanh thu không chịu thuế trừ vào đâu ?
Hộ chọn ngành nghề hoặc địa điểm để trừ theo phương án có lợi nhất ; chưa trừ đủ thì trừ tiếp sang ngành, địa điểm khác.
Văn bản dẫn trong bài
- Nghị định 68/2026/NĐ-CP ngày 05/03/2026 — Điều 4 khoản 5 điểm d — giữ cách tính theo thu nhập 02 năm liên tục ; vượt 3 tỷ đồng chuyển sang cách theo thu nhập từ năm tiếp theo
- Nghị định 141/2026/NĐ-CP ngày 29/04/2026 — Điều 1 khoản 1 — mức doanh thu không chịu thuế 01 tỷ đồng (sửa Nghị định 68/2026) ; hiệu lực từ 01/01/2026
- Luật Thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15 — Điều 7 khoản 2 – 4 — tỷ lệ TNCN theo ngành, thuế suất 15 – 17 – 20 % trên thu nhập
- Luật 09/2026/QH16 sửa đổi Luật Thuế TNCN, GTGT, TNDN, TTĐB — Điều 1, Điều 2 — mức doanh thu không phải nộp thuế TNCN, không chịu thuế GTGT của hộ do Chính phủ quy định ; hiệu lực từ 01/01/2026
- Luật Thuế giá trị gia tăng — văn bản hợp nhất 12/VBHN-VPQH (Luật 48/2024/QH15, sửa bởi Luật 90/2025/QH15, Luật 149/2025/QH15) — Điều 12 khoản 2 điểm b — tỷ lệ GTGT trên doanh thu ; khoản 3 Điều 12 (khoán thuế) bãi bỏ bởi Luật 149/2025/QH15 Điều 1 khoản 3
- Nghị định 181/2025/NĐ-CP — Điều 9 khoản 1 điểm a — hoa hồng đại lý bán đúng giá vé xổ số, đại lý bán bảo hiểm không phải tính thuế GTGT
- Thông tư 152/2025/TT-BTC — Điều 5, Điều 6 — sổ theo cách nộp thuế