Chế độ kế toán
Doanh nghiệp siêu nhỏ chọn cách nộp thuế nào, ghi sổ gì ?
Đăng 14/11/2026 · Soát nghiệp vụ : Tùng (SoftAZ)
Thông tư 58/2026/TT-BTC gắn bộ sổ kế toán với cách doanh nghiệp siêu nhỏ nộp thuế GTGT và thuế TNDN. Bài này đi qua bốn cách nộp thuế, sổ phải mở ở từng cách, khi nào phải lập báo cáo tài chính, và một ví dụ bằng số.
Bốn cách nộp thuế, bốn nhóm sổ
Hai loại thuế, mỗi loại hai cách tính, cho bốn tổ hợp. Doanh nghiệp đang nộp thuế theo tổ hợp nào thì mở sổ của điều tương ứng.
| Căn cứ | Thuế GTGT | Thuế TNDN | Sổ phải mở |
|---|---|---|---|
| Điều 5 | tỷ lệ % trên doanh thu | tỷ lệ % trên doanh thu | S1-DNSN |
| Điều 6 | tỷ lệ % trên doanh thu | theo thu nhập tính thuế | S2a, S2b, S2c, S2d-DNSN |
| Điều 7 | khấu trừ | tỷ lệ % trên doanh thu | S3a, S3b-DNSN |
| Điều 8 | khấu trừ | theo thu nhập tính thuế | S2b, S2c, S2d, S3b-DNSN |
Điều 9 thêm bốn sổ chi tiết dùng khi có phát sinh : S4a công nợ, S4b tài sản cố định, S4c nghĩa vụ thuế khác, S4d vốn chủ sở hữu.
Mỗi sổ ghi gì
| Sổ | Nội dung |
|---|---|
| S1-DNSN | Sổ doanh thu bán hàng hoá, dịch vụ, chia theo nhóm ngành cùng tỷ lệ thuế |
| S2a-DNSN | Sổ doanh thu, kèm số thuế GTGT phải nộp, đã nộp, còn phải nộp |
| S2b-DNSN | Sổ chi tiết doanh thu, chi phí |
| S2c-DNSN | Sổ chi tiết vật liệu, dụng cụ, sản phẩm, hàng hoá — mỗi mặt hàng một trang |
| S2d-DNSN | Sổ chi tiết tiền : tiền mặt và tiền gửi không kỳ hạn theo từng ngân hàng |
| S3a-DNSN | Sổ doanh thu theo nhóm cùng tỷ lệ % thuế TNDN |
| S3b-DNSN | Sổ theo dõi nghĩa vụ thuế GTGT : đầu vào, đầu ra, phải nộp, đã nộp |
| S4a – S4d-DNSN | Công nợ ; tài sản cố định ; nghĩa vụ thuế khác ; vốn chủ sở hữu |
Khi nào phải lập báo cáo tài chính
Theo Điều 10, doanh nghiệp nộp thuế TNDN theo thu nhập tính thuế (cách của Điều 6 và Điều 8) lập hai báo cáo : B01-DNSN «Báo cáo tình hình tài chính» và B02-DNSN «Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh». Doanh nghiệp nộp TNDN theo tỷ lệ % doanh thu (Điều 5, Điều 7) chỉ lập sổ.
Trên B01-DNSN, tổng tài sản (mã 200) bằng nợ phải trả (mã 300) cộng vốn chủ sở hữu (mã 400). Số tiền lấy từ S2d, hàng tồn kho từ S2c, tài sản cố định (giá trị còn lại) từ S4b, các khoản phải thu từ S4a.
Ví dụ : một quý của cơ sở sửa chữa điện lạnh
Công ty sửa chữa điện lạnh mở sổ theo Thông tư 58/2026 từ 01/07/2026, nộp GTGT theo phương pháp khấu trừ và TNDN theo thu nhập tính thuế — cách của Điều 8 (số liệu giả lập, bộ sổ mẫu QA-DNSN26).
| Chỉ tiêu quý III/2026 | Số tiền (đồng) |
|---|---|
| Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ | 273.000.000 |
| Lợi nhuận trước thuế | 69.067.870 |
| Tổng tài sản cuối quý (mã 200) | 338.357.870 |
Vì nộp TNDN theo thu nhập tính thuế, công ty mở S2b, S2c, S2d, S3b và lập B01-DNSN, B02-DNSN cuối năm. Tờ khai GTGT là 01/GTGT theo phương pháp khấu trừ.
Ai làm kế toán
Thông tư 58/2026 cho doanh nghiệp siêu nhỏ cách bố trí người làm kế toán gọn hơn doanh nghiệp nhỏ và vừa. Điều kiện cụ thể đang được kế toán soát theo văn bản gốc và sẽ bổ sung trước khi đăng.
Làm trên TaxAZ
TaxAZ mở đúng nhóm sổ theo cách nộp thuế đã chọn ở «Bộ sổ», lập sổ S1 – S4d-DNSN theo mẫu và in được ; nộp TNDN theo thu nhập tính thuế thì lập B01-DNSN, B02-DNSN từ cùng số liệu. Xem giải pháp cho doanh nghiệp siêu nhỏ.
Các bước trên TaxAZ
«Bộ sổ» › «Mở bộ sổ» : chọn chế độ TT 58/2026, ngày bắt đầu từ 01/07/2026.
Chọn cách nộp thuế GTGT và TNDN theo Điều 5 đến Điều 8 ; khai nhóm ngành và tỷ lệ.
Ghi chứng từ như thường lệ ; màn «Sổ DNSN / HKD» lập sổ theo cách đã chọn và đối chiếu với sổ cái.
Nếu một người vừa làm kế toán vừa duyệt chi, đặt luật duyệt cho một người duyệt cả hai cấp.
Câu hỏi thường gặp
Doanh nghiệp siêu nhỏ có phải lập báo cáo tài chính không ?
Chỉ khi nộp thuế TNDN theo thu nhập tính thuế, tức cách của Điều 6 hoặc Điều 8. Khi đó lập B01-DNSN và B02-DNSN. Nộp TNDN theo tỷ lệ % doanh thu thì chỉ lập sổ.
Doanh nghiệp siêu nhỏ có được dùng Thông tư 133/2016 thay vì Thông tư 58/2026 không ?
Được chọn chế độ đầy đủ hơn khi cần sổ và báo cáo chi tiết. Đổi chế độ thực hiện từ đầu năm tài chính.
Đang ghi sổ theo Thông tư 132/2018 thì chuyển thế nào ?
Thông tư 58/2026 thay Thông tư 132/2018 từ 01/07/2026. Quy định chuyển tiếp cụ thể đang được kế toán soát lại theo văn bản gốc trước khi đăng.
Văn bản dẫn trong bài
- Thông tư 58/2026/TT-BTC ngày 25/05/2026 — Điều 5 – Điều 10