Chế độ kế toán
Dự thảo thay Thông tư 133 : 22 tài khoản, dự kiến từ 01/01/2028
Đăng 14/11/2026 · Soát nghiệp vụ : Tùng (SoftAZ)
Bộ Tài chính đang soạn thông tư mới về chế độ kế toán doanh nghiệp nhỏ và vừa để thay Thông tư 133/2016/TT-BTC. Ngày 02/10/2026, Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán tổ chức hội thảo lấy ý kiến dự thảo. Bài này tóm tắt những gì đã được công bố và việc doanh nghiệp nên chuẩn bị — không phải hướng dẫn áp dụng, vì văn bản chưa được ký.
Bốn tầng chế độ kế toán
Theo cách Bộ Tài chính trình bày tại hội thảo, chế độ kế toán doanh nghiệp được chia theo quy mô :
| Đối tượng | Chế độ | Trạng thái (soát 11/11/2026) |
|---|---|---|
| Hộ, cá nhân kinh doanh | Thông tư 152/2025/TT-BTC | đang hiệu lực |
| Doanh nghiệp siêu nhỏ | Thông tư 58/2026/TT-BTC (thay Thông tư 132/2018) | hiệu lực từ 01/07/2026 |
| Doanh nghiệp nhỏ và vừa | Thông tư 133/2016/TT-BTC → thông tư mới | dự thảo, dự kiến hiệu lực 01/01/2028 |
| Doanh nghiệp lớn | Thông tư 99/2025/TT-BTC (thay Thông tư 200/2014) | hiệu lực từ 01/01/2026 |
Doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện đã được chọn áp dụng Thông tư 99/2025 thay cho Thông tư 133, nhưng phải nhất quán ít nhất một năm tài chính.
Những điểm mới được giới thiệu
- Hệ thống tài khoản giảm từ 49 xuống 22 tài khoản ; các tài khoản cùng bản chất được gộp, mỗi tài khoản tương ứng một chỉ tiêu trên báo cáo tài chính.
- Doanh nghiệp tự sửa, bổ sung tài khoản cấp 1, cấp 2 theo nhu cầu quản trị, không phải xin chấp thuận như Thông tư 133 ; phương án do người đại diện theo pháp luật phê duyệt và công bố trong nội bộ.
- Báo cáo tình hình tài chính bỏ cách chia tài sản, nợ phải trả thành ngắn hạn và dài hạn ; các khoản được xếp theo khả năng chuyển thành tiền giảm dần.
- Thu hẹp khác biệt giữa kế toán và thuế, ví dụ cách ghi nhận một số giao dịch biếu tặng, khuyến mại.
- Kết nối dữ liệu : cơ quan quản lý nêu định hướng phần mềm kế toán kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia và cơ quan thuế.
Các bản tóm tắt của đơn vị phần mềm còn nêu dự thảo có hướng dẫn chuyển số dư từ tài khoản Thông tư 133 sang tài khoản mới ; chi tiết bảng chuyển đổi cần đọc trong văn bản khi được ban hành.
Ví dụ : chuẩn bị ánh xạ từ bây giờ
Một công ty thương mại đang dùng 1121 cho hai ngân hàng mà không mở chi tiết. Khi chuyển chế độ, số dư tiền gửi phải đưa sang tài khoản mới theo từng ngân hàng để đối chiếu sao kê. Nếu ngay từ năm 2027 công ty mở 1121.VCB và 1121.ACB (số liệu giả lập : 820.000.000 đồng và 145.000.000 đồng), bảng chuyển số dư 01/01/2028 chỉ cần ánh xạ từng tài khoản chi tiết sang tài khoản mới, không phải tách lại theo sao kê.
Tương tự, công nợ (131, 331), hàng tồn kho (152, 155, 156) và tài sản cố định (211, 214) nên được theo dõi chi tiết theo đối tượng, mặt hàng, tài sản ngay trên sổ hiện hành.
Lưu ý
Thông tin trong bài theo tin hội thảo lấy ý kiến ngày 02/10/2026 (Thời báo Tài chính Việt Nam) ; đến 14/11/2026 TaxAZ chưa thấy toàn văn dự thảo trên cổng lấy ý kiến của Bộ Tài chính. Danh mục tài khoản, mẫu báo cáo và ngày hiệu lực có thể đổi khi thông tư được ban hành ; khi đó bài được viết lại thành hướng dẫn áp dụng.
Làm trên TaxAZ
TaxAZ lưu chế độ kế toán là dữ liệu của từng bộ sổ (Thông tư 133 hoặc Thông tư 99), hệ thống tài khoản mẫu và mẫu báo cáo đi theo chế độ. Khi thông tư mới được ký, chế độ mới được thêm cùng bảng ánh xạ tài khoản và chức năng chuyển số dư đầu năm ; bộ sổ cũ giữ nguyên để tra cứu. Xem chọn chế độ kế toán năm 2026.
Các bước trên TaxAZ
Tiếp tục ghi sổ theo Thông tư 133 : bộ sổ đang dùng không phải đổi gì trong năm 2026 – 2027.
Mở tài khoản chi tiết đúng nhánh (ví dụ 1121.VCB) để sau này ánh xạ sang hệ thống mới không phải tách lại số.
Khi thông tư chính thức ban hành, TaxAZ bổ sung chế độ mới cùng bảng ánh xạ tài khoản cũ → mới và chuyển số dư đầu năm.
Có thể chạy song song bộ sổ thử theo chế độ mới để so báo cáo trước ngày chuyển hẳn.
Câu hỏi thường gặp
Năm 2027 có phải ghi sổ theo 22 tài khoản không ?
Không. Dự thảo nêu hiệu lực dự kiến từ 01/01/2028 ; trước ngày đó chế độ áp dụng vẫn là Thông tư 133/2016 hoặc Thông tư 99/2025 nếu doanh nghiệp đã chọn.
Doanh nghiệp siêu nhỏ có bị ảnh hưởng không ?
Doanh nghiệp siêu nhỏ có chế độ riêng theo Thông tư 58/2026 (hiệu lực 01/07/2026), được chọn áp dụng chế độ doanh nghiệp nhỏ và vừa nếu cần.
Dự thảo có thể còn thay đổi không ?
Có. Nội dung trong bài là bản lấy ý kiến được giới thiệu tháng 10/2026 ; số tài khoản, mẫu báo cáo và ngày hiệu lực chỉ chắc chắn khi thông tư được ký.
Văn bản dẫn trong bài
- Dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 133/2016/TT-BTC (đang lấy ý kiến) — hội thảo lấy ý kiến 02/10/2026 do Cục Quản lý, giám sát kế toán, kiểm toán tổ chức
- Thông tư 99/2025/TT-BTC ngày 27/10/2025 — doanh nghiệp nhỏ và vừa được chọn áp dụng
- Thông tư 58/2026/TT-BTC ngày 25/05/2026 — chế độ kế toán doanh nghiệp siêu nhỏ